State of the City Address 2012


official_seal_of_cebu_city_small

Republic of the Philippines
City of Cebu

STATE OF THE CITY ADDRESS BY MAYOR MICHAEL L. RAMA (2012)

“Kuyugi ako sa pagtul-id sa hiwi, sa pagnindot sa bati, sa paglimpyo sa hugaw, sa pagwagtangsabaho, ug sa paghan-aysagubot.”

Together we can make things happened. As we will stronger when we are all connected.

Mga hinigugma kong mga Sugbuanon, mga tinamod ug pinalanggang dinapit, mga kauban nako sa buhat, Maayong Hapon kanatong tanan!

Ania na usab ako karon, nagbarog sa inyong atubangan,dili Mayor sa usa ka lamang ka pundok sa atong katilingban, kon dili Mayor sa tibuok natong dakbayan sa Sugbu.

Isip inyong Mayor, akong gimbuhaton ang pag-alagad ug pag-atiman sa mga batakan nga gikinahanglan sa tanang pundok sa katawhan, ingon man, sa paghatag hustisya sa matag binuhat niining atong katalingban.

Sa atong pagdumala niining Dakbayan, akong responsibilidad ang pagpangulo, pag-giya ug pag-alagad ngadto sa katawhan, ubos sa landong sa demokrasya; ang paghatag sa mga gikinahanglan alang sa usa ka desente nga pagpamuyo, ingon man sa kahigayonan sa tanan sa pagkab-ot sa materyal nga kalambuan ug sa espirituhanong katagbawan. Sa ingon nga paagi lamang, makabarog ang atong katawhan nga dungganon ug gawasnon, taliwala sa kahugpungan sa atong katilingban.

ANG ATONG PANGLANTAW (VISION):

Nalatid ko na ang Panglantaw o Vision sa pagdumala sa atong gobyerno, karon ug sa umaabot. Kini mao: “ANG PAGHIMO SA DAKBAYAN SA SUGBU NGA USA KA MAANINDOT NGA PULOY-ANAN UG MALUNGTARON NGA KATILINGBAN":

USA KA KATILINGBAN NGA:

 

  1. Mohatag ug kahigayonan sa mga lumulopyo pagtabang sa pagdumala sa mga kahinguhaan sa usa ka malambuon nga dakbayan;
  2. Mogarantiya sa kahimsog sa panglawas ug sa kinatibuk-ang kaayohan sa iyang katawhan;
  3. Nga mohanig sa lig-on nga pundasyon ug hamugaway nga palibot alang sa ekonomikanhong kalambuan;
  4. Adunay aktibo, mabungahon ug mapuslanon nga katawhan;
  5. Ang mga batakan nga serbisyo nahatag sa kagamhanan ug nahatud haduol mismo sa katawhan pinaagi sa programa’ng “City Hall at your Doorstep.”

Kining gitinguha nga mga tingusbawan, atong ipahigayon ug ipatuman pinaagi sa atong adbokasiya sa “Bayanihan, Barangayan ug Boluntarismo ubos sa plataporma nga ‘SEE D BIG 3Ps”.

In the realization of our Vision, we have chosen the path of DEMOCRACY, NOT TYRANNY, as the context for the solution of our problems. Maoy hinungdan nga kini karon nga administrasyon gitawag nato nga ATONG ADMINISTRASYON; DILI IYA, DILI AKO, DILI INYO, KON DILI: ATONG ADMINISTRASYON.

MORAL NGA KABAG-UHAN:

Ako na’ng nahisgutan kaniadto pa, nga hatagan ko gayod ug gibug-aton ang tiunay nga pagpangalagad, ug ihikling ko ang pamolitika, pinaagi sa pagpakita sa personal nga panig-ingnan sa kaligdong, katarong, subsob nga panarbaho, ug yano nga panimuyo.

The enforcement of the law is solely the responsibility of the Executive Department, but I invite all to join the Executive in wielding the potent power of moral example. I particularly urge the City Council to assist in conceiving those reforms that will contribute to a moral renaissance of our people.

Kinahanglan nga ang atong mga lihok ug pagpadagan sa atong kagamhanan, masubay gayod sa maayong gawi ug sa maayong pamatasan. Kinahanglan nga molantaw kita, dili lamang salegalidad, kon dili subay usab sa lagda moralidad. Sa ato pa, “Our acts must not only be legal, but must be moral as well.”

From the start, we sought public office not for personal glory, rather, we subscribed to the idea that being of service to our city and its people was something bigger than ourselves.

We are here to serve: and that means we are here to serve with humility, with true compassion, and with a genuine concern for the people.

Cebu City Annual Budget 2012

Niining higayona, tugoti ako nga ihan-ay kaninyo ug ibutang sa hustong panglantawang ang 2012 Annual Budget.

Ang 2012 Annual Budget, kini dili budget lamang sa buhatan sa mayor, kundili Budget sa atong siyudad.

Kining maong budget naglangkob sa pundo alang sa tanang mga departamento, sa mga proyekto sa infrastruktura sa atong mga barangay ug mga proyekto nga motubag sa suliran sa baha ug sunog, sa programa Kabatan-an, sa Out of School Youth, sa Kababay-an, Edukasyon, Nutrisyon, sa atong mga Senior Citizen, tanod, BHW, sa Panglawas sa atong kataw-han, sa pagtabang sa atong kapolisan, sa atong mga hukmanan, ug ingon man sa ubang ahensiya sa kagamhanan.

Mga kaigsoonan, haron mahatagan ug pagtagad ang nagkadaghan nga panginahanglan sa atong dakbayan ug nagkadako usab nga galastuhan. Mao nga niining tuig 2012, ang atong gikinahanglan na budget mokabat sa P10.20 bilyones.

Sa gidak-on sa maong budget, makapangutana kita: Aduna ba’y kapasidad ang dakbayan sa pagkab-ot ug paghatag katumanan sa maong budget?

Ang akong tubag usaka makabungog nga YES WE CAN.

Sa wala pa nato iduso ang annual budget ngadto sa Konseho, ang Executive Department mipahigayon gayod ug konsultasyon sa atong pribadong sector, labina gayod sa mga magpapatigayon. Silang tanan nag-kauyon nga ang dakbayan sa Sugbu may katakos sa pagkab-ot bisan pa man sa kantidad nga Php 20 bilyones. Ang pagdagsa’ngsa nagkadaiyang mga komersyal nga edipisyo sa palibot niining atong dakbayan usa lamang sa mga kamatuoran niining maong pahayag.

Apan sa ato na’ng nasayran, ang Konseho mihukom sa paglaslas sa annual budget, sa walay pagpanagana sa mahimong lintunganay sa ilang binuhatan.

Ang maong paglaslas, nakaapekto sa pundo nga motubag unta sa atong suliran sa baha, ingon man sa atong kapasidad sa atong pagtubang sa mga kakulian ug katalagman, ang pagpatuman sa atong housing projects, ang paghatag sa batakan nga serbisyo sa panglawas ug sa atong pagpadagan sa kagamhanan.

Bisan pa man sagi-buhat sa konseho, wala kita magmika ni magtinapol. Apan sa atong mga kaakuhan, wala kita mag-inusara sa pagbuhat ning tanan kay midangop kita sa atong adboksiya sa Barangayan, Bayanihan ug Boluntarismo, nga mao ang atong local nga bersiyon sa Public-Private Partnership nga gipasiugdahan sa atong nasudnong liderato.

Kahimtang sa Pamahandi sa Dakbayan:

Aduna’y mga pangutana nga mitumaw kon pila man gayud diay ang bili sa Dakbayan sa Sugbu. How much Cebu City is really worth?

Alang sa kasayoran sa tanan, gawas sa atong kita sa mga buhis, ingon man sa atong Internal Revenue Allotment nga mokabat ug dul-an sa 4.0 bilyones ka pesos, aduna usab kita’y gihuptan ug gipanag-iya nga mga Real Properties nga may appraised value nga kapin sa 15.0 Bilyones ka pesos. Kining mga propridad naglangkob sa mga luna sa Block 27, sa Citi Center, luna atubangan sa Waterfront Hotel, sa SRP, luna duol sa Pasajero Motors ug sa Barangay Apas, mga nasubasta nga propridad nga wala mabayri sa buhis ug uban pang mga kayutaan nga gipanag-iya sa atong dakbayan.

Sa laing bahin, ang natala nga kasamtangan nga utang sa atong Kagamahanan, mao lamang ang utang sa SRP nga mokabat na lang sa 4.0 Bilyones ka pesos. In other words, the assets of the City government far exceed its liabilities. And this speaks in volume in terms of the City’s liquidity.

Karong tuiga, ang atong collection effort nakakab-ot na alang sa atong dakbayan ug balor P 2.469 Bilyones. Kini magpasabot sa kakugi sa buhatan sa City Treasurer, bisan pa man sa mga politikanhong hulga. Kini nagpasabot usab, nga ang pribadong sector misalig ug andam nga motabang sa atong administrasyon pinaagi sa pagbayad sa hustong buhis sa gitakda nga panahon.

Sa naandan, ang pagbahin-bahin sa atong budget sa tuig 2012 nga mokabat ug 5.64 bilyones ka pesos, atong giseguro nga mo-atiman gayod sa atong plataporma sa pangagamhanan nga gihisgutan nato sa unahan nga mao ang “SEE D’ BIG 3P’s.

Sa habig sa Social Services migahin kita ug 721.80 milyones kon 13% sa tibuok pundo; sa Education (Special Education Fund), 202.67 milyones kon 4%; sa Environment, 612.78 milyones kon 11%; sa Drainage, 220.36 milyones kon 4%; sa Business Facility, 447.08 milyones kon 8%; sa Infrastructure, 709.99 milyones kon 13%; sa habig sa Governance, 1.209 bilyones kon 21%; sa Human Resource (People), 597.07 milyones kon 10%; sa nahibiling duha ka P nga mirepresentar sa Lugar (Place) nga gigahinan ug 167.0 milyones kon 3% ug Public Affairs, nga gigahinan ug 727.26 milyones nga milangkob ug laing 13% sa kinatibuk-ang pundo.

Kay nahan-ay ko na man ang atong budget, ania karon ang husay sa mga serbisyo ug kalambuan nga atong nahimo gikan sa pundo sa kagamhanan,uban sa abag sa atong mga higala sa pribadong sector sa miaging duha (2) ka tuig sa atong pangatungdanan:

Sulod sa tulo (3) ka termino nga pangatungdanan nga gilatid sa atong balaod, ang plataporma nga SEE D BIG 3Ps maoy nahimong dugukansa gimbuhaton ug direksyon sa atong administrasyon arong ang atong pag-alagad mahimong Yano (Simple), Masukod (Measurable), Makab-ot (Achievable), Tinuoray (Realistic) ug may gitakda nga panahon (Time-bounded) nga sa iningles pa, SMART.

Unahon koang pagsaysay diha sa tulo ka P kon 3Ps: People (Katawhan), Place (Lugar) ug Public Affairs (Kalihukang Publiko).

People (Katawhan)

Ang atong dakbayan gipili ug gitawag na nga pinuy-anan sa daghang katawhan.

Pinaagi sa atong gipahigayon nga mga kalihukan, ubos sa landong sa demokrasya, ang mga katawhan, nahimo’ng mabinantayon ug nagpakabana sa ilang mga kaakuhan ngadto sa kagamhanan ug sa ilang isig kaingon. Kining maong pagpakabana nakita pinaagi sa ilang pagsupak sa plano nga pagpatukod sa mga Flyover. Kinahanglan unahon ang halapad nga pagtuon sa trapiko ug ang pagpalapad sa kadalanan sa dili pa tukuron ang mga Flyover. Salamat sa Livable Cebu Movement.

Place (Lugar):

Ang dakbayan sa Sugbu nag-una isip destinasyon sa turismo. Atong gipanindot ang dalan gikan sa Colon paingon sa Kapitolyo salamat sa Beautiful Cebu Foundation headed by Dame Mariquita Salimbangon Yeung ug salamat kang Governor Gwen Garcia. Ato sa gisugdan ang plano sa pagpanindot sa dalan gikan sa SM ngadto sa Plaza Independencia. Salamat kang Henry Sy ug sa iyang pamilya.

Padayon usab kita nga nag-atiman ug nagpalambo sa mga parke ug plaza nga maoy labing naandan nga tigumanan ug suroyanan sa katawhan ilabina sa mga bata. Ning bag-o lang, ato nang gibuksan sa publiko ang bag-o nga girenovate nga Plaza Hamabar ug gisugdan na usab nato ang pagtukod sa Senior Citizen’s Park.

Ang atong katawhan karon labaw na nga nagpakabana sa atong kalikupan pinaagi sa pagsagop sa mga pamaagi sa pagkunhod sa atong mga basura gikan sa tagsa-tagsa ta ka panimalay.

Ang atong dakbayan higala sa mga bata ug kababayen-an.

Ang buhatan sa Cebu City Women’s and Family Affairs Commission mitaho nga sa 1st quarter sa tuig 2012, miresponde ug naka-atiman sila ug 292 ka kaso sa pagpangabuso sa atong kababayen-an; miatiman sa 243 ka biktima sa pagpanagmal. In addition to its existing projects, the Commission organized the Women’s Summit.

Ang Dakbayan sa Sugbo higala usab sa mga Senior Citizens:

Gawas sa hinabang pinansiyal, diin ang unang hugna nga mibalor ug Php 3,000.00 ato na’ng gipanghatag niadtong Hunyo 11, 2012, ato’ng dugangan ang gahin sa atong Senior Citizens ug bali 2 ka libo ka pesos aron mahimo na kini’ng siete mil pesos (P 7,000.00) karong tuiga. Ang nahibilin nga P 4,000.00 atong gitagana nga ipanghatag atol unya sa Disyembre. Atong paningkamutan na madungagan nato ug Php 3,000 in 2013 and Php 2,000 in 2014 ang benepisyo sa atong Senior Citizens.

I am proud to inform you that we already have a Senior Citizens park beside the Gotiaoco Building.

Ato’ng gipaningkamutan, pinaagi sa atong pakiglambigit sa Sugbu Chinese Heritage Foundation, nga matukod ang Senior Citizens Center diha sa luyo sa Gotiaoco Building, which is now the Sugbo Chinese Museum.

Ang atong dakbayan luwas sa mga krimen tungod sa kanunay nga ipahigayon nga check point ug mga anti-crime prevention activities pinaagi sa halapad nga police visibility nga gihimo sa ang atong kapolisan. Padayon usab ang atong paghatag og abag sa ilang gikinahanglan aron dali silang makaresponde sa mga alarma kon ugaling adunay mga kagubot nga mahitabo. Padayon usab natong giabagan ang Bureau of Fire.

Public Affairs:

Ang pagpangalagad atong gipadangat sa atong mga lumolupyo sa dakbayan diha gayod sa ilang ganghaan pinaagi sa programa’ng City Hall at Your Doorstep. Ang Frontline Services modumdum na ngadto sa barangay nga gitakda nga alagaran aron pagdala sa serbisyo sa City Hall haduol gayod sa katawhan. Ang mga serbisyo naglangkob sa libre nga konsultasyon, libre nga mga tambal, libre nga mga tanom ug produkto sa umahan, libre nga birth registration, libre nga pagbakuna ug pagkapon sa mga kahayopan, feeding program alang sa atong kabataan ug uban pang matang sa serbisyo nga gikinahanglan. Kining maong kalihukan atong gipahigayon matag Biyernes sa tibuok tuig nga tanan. (State the number of barangays served)

Ang atong dakbayan higala ngadto sa atong mga magpapatigayon.

As a sign of increased business confidence of our administration, sa talaan sa buhatan sa City Treasurer sa bulan sa Mayo 2012, aduna na’y 26,170 nga na-renew nga business permit ug lain pang 2,378 nga bag-ong business permits.

Ang relasyon tali sa atong dakbayan ug lalawigan sa Sugbo padayon nga milambo nga nakahatag ug kasayon sa pagtubag sa mga isyu paingon sa kasulbaran sa problema sa mga lumulopyo sa luna nga gipanag-iya sa lalawigan ubos sa Ordinansa 93-1. Dugang niini, mapadayon na unya nato ang pagpalambo sa Fuente Osmena under a joint management samtang nagpadayon ang kaso.

Sa natad sa kalihukang langyaw, gipalig-on nato ang atong relasyon sa atong mga Sister Cities ug uban pang mga syudad gawas sa nasod. Sama sa Yokohama, Japan diin atong gilagdaan uban sa ilang Mayor ang usa Memorandum of Understanding alang sa paghatag ug panabang sa atong dakbayan.

Sa kahimtang sa atong Social Services:

Ang buhatan sa City Hospitalization Assistance and Medical Program (kon CHAMP) mitaho nga aduna na’y 3,883 ka pasyente nga nakadawat sa atong Hospitalization assistance nga mikabat sa kantidad nga Php 34,493,054.90. Nakapahimulos usab ang 11,144 ka pasyente sa atong medicine assistance program nga balor Php 18,944,805.00 sa kinatibuk-an. Adunay 3,778 ka pasyente usab ang natabangan sa ilang panginahanglan sa laboratory ug hospital services nga nagkantidadug Php 16,588,355.00

Adunay 37,000 ka pamilya nga atong gipa-ilawom sa PhilHealth Insurance Program sa hinapos nga tuig sa 2011. Ang tumong sa maong programa mao lamang gayod ang paghatag ug libre nga health care services sa atong mga katawhan.

Ang Cebu City Medical Center, ang tambalanan nga kanunay nga gihulga nga sirad-an o ibaligya sa niaging administrasyon, karon nakaalagad sa dili momenos 125,730 na pasyente sa Outpatient Services ug nakaatiman na ug dili momenus 14,718 ka pasyente nga na-admit sa maong tambalanan. Sa kinatibuk-an, aduna na’y 140,448 ka pasyente ang naatiman sa atong CCMC sa tuig 2011. Tungod niini, ang CCMC nahimong Outstanding Department niadtong Pebrero 24, 2012 atol sa pagsaulog sa ika-75 nga Charter Day sa dakbayan.

Ang Guba Emergency Hospital lain usab nga kamatuoran nga ang inyong kagamhanan nagpakabana sa medical nga panginahanglan sa atong katawhan ilabina sa nagpuyo sa kabukirang barangay.

Apan ang wala mahibaw-i sa kadaghanan, adunay mga lakang nga gihimo ang mayoriya sa Konseho, nga ibalhin ang pagdumala sa Guba Emergency Hospital ngadto sa Vicente Sotto Hospital. Dili ko gayod tugutan ang bisan unsa nga pagsuway nga pagbalhin sa pagdumala sa maong emergency hospital. Karon na gi-atiman sa atong administrasyon ang Guba Emergency Hospital, ila na sang lawgawon. (Mention the MOA)

Burial Assistance:

Aduna na’y 2,741 ka tawo nga nahatagan sa Burial Assistance diin mikabat na sa Php 27.41 milyones na ang pundo nga atong nabayad. Ipadayon nato ang maong hinabang uban sa pag-awhag sa konseho alang sa dugang pundo.

Ang City Health Department padayon sa ilang pagpangalagad ilabina diha sa atong mga Barangay Health Centers. Ubos gihapon sa Bayanihan nga Konsepto, atong gilusad ang programa nga “Adopt a Health Center” nga karon nakadawat ug maayong suporta gikan sa Filipino-Chinese Chamber of Commerce. Ning ulahi, aduna na kita’y 39 ka barangay health centers kang kansang serbisyo gipalambo, hinungdan nga nakapasar sa Philhealth accreditation. Subsub nga serbisyo ang gihimo sa mga health centers pinaagi sa pag-atiman sa normal nga pagpanganak ug uban pang Out-patient nga kaso.

Ang Surveillance Unit usab sa City Health Department padayon sa ilang mga kalihukan sa pagbatok sa Dengue. Gikataho nga mikunhod gayod ug bali 41.67%. Kining kawsa sa pagsumpo sa Dengue dugay na natong gipasigudahan pinaagi sa atong programa nga DEAR ug DEAREST.

Una usab sa atong development agenda ang pag-atiman sa kahimtang sa mga kabos nga sakop sa mga Aspiring Sector.

Ang Division of the Welfare of the Urban Poor (DWUP) mitaho nga aduna na’y 12 ka mga Community Associations nga atong na-validate; 22,956 ka beneficiaries nga narehistro alang sa atong socialized housing ug aduna’y lima (5) ka Community Associations nga nakalagda na ug kasabutan tali sa Probinsya sa Sugbu ubos sa Ordinansa 93-1.

Sa tumong nga mahatagan sa desente nga pinuy-anan ang mga kwalipikado nga sakop sa atong Aspiring Sector, ang DWUP mipahigayon sa pagpabuhat sa Building Design sa Lorega Condominium Project nga pagapunduhan ubos sa National Housing Authority (NHA) Poverty Alleviation Fund, ingon man usab ang proposal sa proyekto alang sa Regional Settlement nga pagatukoron diha sa Barangay Sinsin.

Sa atong tinguha nga mahapsay ang pagpuyo sa atong mga kabos nga igsoon, mipahigayon kita ug reblocking program sa mga nasunugan nga lugar sa T. Villa, F. Villa, Carreta, Tejero ug Barrio Luz. Ang bunga sa atong paningkamot makita karon sa maong mga lugar diin halapad ug dako na ang dalan nga masudlan na sa truck sa bombero kon ugaling may katalagman.

Ang atong dakbayan moalagad ug mo-amuma sa atong katawhan.

Ang atong Task Force Cancer mipahigayon sa usaka Anti-Smoking Campaign uban ang suporta sa mga establisamento diha sa IT Park.

Ang atong Community Scouts Youth Guidance Center miatimansa 84 ka mga bata nga karon nahatagan na ug pinuy-anan, sapot ug pagkaon. Ang atong Community Scouts Youth Center nakahatag ug higayon sa pag-umol sa mga talento sa atong kabataan sama kang Darwin Baliton nga mihimo sa iyang recital sa Violin diha sa CNU niadtong Enero 2012.

Hingpit usab ang suporta nga atong gihatag sa atong Sangguniang Kabataan sa ilang gipahigayon nga Youth Summer Camp niadtong Mayo 2012 didto lungsod sa Aloguinsan sa habagatang bahin sa Sugbu.

Ang Department of Social Welfare and Services (DSWS) mao gayod ang buhatan nga gisaligan nato ilabina sa pagpadangat ngadto sa atong katawhan sa mga nagkadaiyang serbisyo.

Sa talaan sa DSWS, ang mga katawhan nga ilang nahatagan ug serbisyo naglangkob sa: 30,764 ka mga bata; 220 ka mga kabatan-onan; 21,412 ka mga banay ug 219,867 ka mga binuhat nga nanginahanglan gikan sa Hulyo 2011 hangtod sa bulan sa Mayo niining tuiga.

Nakapanghatag na usab ug financial assistance nga nagkatidad sa kinatibuka-an ug balor Php 17.04 milyones, ngadto sa 942 ka banay nga nabiktima sa sunog, ug sa lain nga 750 ka banay nga naigo sa restoration sa 3-meter easement ug pagpanglimpiyo sa mga sapa. Mihatag usab kita ug housing materials ngadto sa 1,986 ka banay.

CORPORAL PUNISHMENT

Sa atong paningkamot nga mahatagan ug kaayohan ingon man maayong kaugmaon ang kabataan, nakapakurat kanako ang gihimo sa atong konseho sa miaging semana. Sila mipagawas ug balaodnon nga magdili sa mga ginikanan sa pagpahamtang ug disiplina sa ilang mga anak. Nagpahamtang usab kini ug silot sa molapas sa maong balaod. Alang kanako may pagkulang ang Konseho sa pagtuon pag-ayo sa maong balaodnon. Gani, maisip man kini nga balaodnon nga “Anti-poor” tungod kay sayod kita nga sa kahimtang sa atong katilingban karon, kadaghanan sa maigo niining maong balaod mao kadtong mga kabus ug wala’y saktong kahinguhaan. Unya sila pa hinoon ang makabayad ug P 5,000.00 nga multa. Tungod niini, ug sa uban pang rason, akong laraw nga i-veto ang maong balaod-non ug patun-an ko kini pag-ayo ni Atty. Edgardo Labella ug Atty. Joey Daluz ug mga consultants.

Food Safety and Animal Care:

Apan ang kagamhanan sa Dakbayan sa Sugbu wala lamang moatiman sa iyang katawhan. Sa samang kamahinungdanon, ato sab nga giatiman ang atong mga kahayopan nga maoy atong kauban sa tagsa-tagsa ka pinuy-anan.

Malipayon akong mopahibalo kaninyo nga ang nahimo sa Department of Veterinary Medicine and Fisheries, nakahatag ug pasidungog sa atong dakbayan ingon man sa ilang Hepe nga si Doktora Alice Utlang, diin kita nahatagan sa award isip Outstanding Animal Protection Educator agi ug pagtamod sa atong kadasig pagpalambo sa Humane Animal Control dinhi sa atong dakbayan. Ang maong award gihatag atol sa usa ka international conference didto sa Las Vegas, Nevada, USA.

Sa Kahimtang sa Programang Pang-edukasyon:

Atong gihingusganang paggahin ug dakong pundo alang sa edukasyon ug human resource development. Misaad kita sa miaging tuig nga tukuron gayod nato ang usa ka eskwelahan diha sa Barangay Ermita. Agi ug pagtuman, migahin kita ug P15 milyones diha sa atong 2012 budget alang sa pagpalit ug luna nga pagatukuran sa maong eskwelahan.

Sa laing bahin, malampuson natong gipahigayon ang Brigada Eskwela Caravan sa ni-aging Mayo 2012. Ang maong kalihukan giabagan ug gisuportahan usab sa mga pribadong tawo ug institusyon.

Gi-atiman usab nato ang mga magtutudlo pinaagi sa paghatag ug dugang nga P 560.00 matag bulan sa ilang Cost of Living Allowance kon COLA.

Cebu City Nutrition Council:

Apan sayod kita nga ang edukasyon dili lamang mahitungod sa mga magtutudlo, sa mga lawak tunghaan o kaha sa mga estudyante. Kinahanglan nga ato gayong lantawon ang edukasyon gikan sa pisikal ug mental nga baruganan.

Nahibaw-an nga aduna’y lima ka mga mahinungdanong haligi sakalambuan sa usa ka bata. Ug usa niini mao ang Nutrition.

Tungod niini, atong gilusad ang halapad nga nutrition program,aron mahatagan nato ug klaro nga mandato ug gimbuhaton ang Cebu City Nutrition Council (CCNC).

Karon, ang CCNC atong gihatagan sa igong gahom ug pundo aron mapahiluna pag-ayo ang 220 ka mga feeding stations nga naglangkob sa 68 ka elementary schools ug 154 ka mga Public Nursery Schools, diin gipahigayon ang feeding program ngadto sa mokabat 30,000 ka mga kabataan.

Gawas niini, aduna pa gayod kita’y gipahigayon nga programang “Pabasa sa Nutrition Program” – usa ka matang sa education program alang sa mga inahan ug amahan. Liboan na ka mga inahan ug amahan ang migraduwar gikan sa maong programa nga naghatag sa atong dakbayan sa “Pabasa sa Nutrisyon Award”. Tungod sa kanunay natong pagdaug, nakab-ot nato ang HALL OF FAME AWARD gikan sa Nutrition Council of the Philippines sa tuig 2012.

Aron mapahiluna nato ang atong mga kabataan sa ilang pagtuon, migahin kita ug 100 Milyones ka pesos sa General Fund alang sa construction and renovation sa tanang publikong tunghaan. Apil na ang construction of the Kinasang-an Elementary School Building.

Gimanduan usab nato ang Local School Board sa paggahin ug 15 milyones ka pesos aron mapahigayon ang pagpalit ug mga school buses nga magamit sa atong magtutudlo ug kabataan.

But we all know that supporting education is not just about school buildings in public elementary and high schools. Our administration believes that Education and Employment should be addressed jointly and comprehensively. This is our answer to the growing number of unemployed graduates who have difficulty finding the appropriate jobs for their chosen field of learning.

Tungod niini, atong gitahasan ang Department of Manpower Development and Placement (DMDP) sa pagtubag niining maong kahimtang.

Scholarship Program:

Padayon ang pagtuman sa atong misyon sa pagpabalik sa paglaom sa atong kabatan-onan sa pagsalig sa kagamhanan, pinaagi sa paghatag ug dali ug pulido nga serbisyo. Busa, atong ipaneguro nga mahimo kitang kabahin sa pagpas-an sa ilang panginahanglan sa padayon nilang edukasyon. Tungod niini, ang atong City Scholarship Program naggahin ug pundo sa 2012 budget sa kantidad nga P 200 milyones.

Niining ika-duhang semester sa tuig 2011-2012, nakapahimulos na sa atong programa ang 7,026 ka estudyante uban sa pag-abag sa 22 ka mga pribado ug publikong tunghaan.

Aduna usab kita’y gipahigayon nga Intelligence Aptitude Test aron maseguro nato nga ang kurso nga kuhaon sa atong mga skolar haom sa iyang mental nga kapasidad aron malikayan ang posibilidad sa pa- drop out sa atong mga iskolar.

Cebu City Public Library:

Naningkamot kita nga mahuman gayod ang renovation sa atong Public Library nga karon ato na nga gihinganlan ug Cebu City Public Library and Information Center nga karon WIFI connected.

Karon ang atong Public Library nahimo na usab nga repository sa mga Sugbuanon’g pelikulaug uban pang documentary films.

Culture, Arts and Sports:

Sayod kamo nga ang inyong mayor mahigugmaon sa Kultura ug sa Arte ug kini ato nang napamatud-an pinaagi sa walay hunong nato nga pagsuporta sa pagpahigayon sa mga kalihokan sa turismo ug kultura nga gipahigayon sa Cebu City Tourism Commission ug sa Cultural and Historical Affairs Commission.

Gawas pa sa mga kada-tuig na programa, ato usab nga gipahigayon ang nagkalainlaing cultural art exhibits sama sa Contemporary Exhibit nga gihimo diha Cebu City Museum ug ang Photograph Exhibit of Project Anakatira, nga nagapasundayag sa mga buhat sa mga iskolar nga mga Street children ug atong gisugdan ang Cebu Korean Festival. Ato usab ibalik ang Mountain Festival ug Tartanilla Festival.

Sumala sa record sa atong Cebu City Tourism Office, aduna na’y natala nga 803 ka lisensyado nga establisamento sa turismo, diin ang 109 niini, mga hotel ug pension houses. Nagpasabot kini nga ang Dakbayan sa Sugbu adnuna na’y andam nga 6,945 ka mga lawak alang sa atong mga turista.

Sa tuig 2010, natala nga adunay 1.77 million ka turista ang mianhi sa Cebu itandi sa gidaghanon nga 1.6 milyon ka turista nga mianhi niadtong tuig 2008.

Sa natad sa paugnat sa kusog, ang atong Cebu City Sports Commission, nga gipanguluhan ni Edward Hayco, padayon nga mipahigayon sa malampuson nga grassroots sports program. Ang labing bag-ong kalihukan nga atong nahimo mao ang pagpahigayon sa “Largest Chess Tournament” nga gisalmotan sa 47,157 ka mga magduduwa sa ahedres nga nakahimo na usab sa Cebu City nga Guinness World Record holder.

Ang CCSC grassroots sports program nakaani usab ug pagdayeg isip “Best Practiced Grassroots Model”. This is our modest yet effective way of contributing to the noble taks of nation building through Sports program that is accessible and available to all.

Dili usab nato hikalimtan pagsaysay kaninyo sa bag-ong na-renovate nga Oval diha sa Cebu City Sports Complex.

Sa pag-atiman sa atong kalikupan kon Environment:

Ang Department of Public Services mao’y gitahasansa pagkolekta sa mga basura diha sa atong mga barangay ug ingon man sa paghipos sa maong basura sa paagi nga husto ug luwas.

Sa miaging tuig, ato nga gitak-upan ang sanitary landfill diha sa Inayawan, subay sa gimando sa balaod, samtang gihakot nato ang atong basura ngadto sa usa ka pribadong Sanitary Landfill didto sa Consolacion. Ang atong Inayawan Landfill gihimo na karon nga transfer ug processing station sa mga magamit pa ug mga malata nga basura, ginamit ang Vermi Composting pinaagi sa 107 ka compost beds nga nakapakunhod sa atong gilabay nga basura ug bali’g 5 ka tonelada matag adlaw.

Tungod kay ang basura sagad nagagikan man sa tagsa-tagsa nato ka panimalay kinahanglan nga kita magtinabangay ug ipadayon ta ang gilusad ang programa nga “Gubat sa Basura” ug ipatuman ta usab ang polisiya nga “No Segregation, No Collection”, nga sa atong nasayran, nakapakunhod sa gidaghanon sa atong basura ug bali’g 25-35% sa usa ka adlaw.

Dako gayodnato nga hagit ang kakulang sa mga garbage trucks. Dili ko na hisgutan pa sa detalye ang pagpamalit sa ni-aging administrasyon sa mga second-hand nga equipment, nga gibayran sa presyo isip brand-new. Igo na nga moingon ako nga giatiman na nato kining maong suliran tungod kay gipahigayon na man ang pagpalit sa 7 ka mga brand new Garbage Compactors, nga karon ato na nga gipaabot nga madeliver sa labing dali nga panahon, ug dugang pa nga unom (6) ka mga Mini Dump Trucks, apan ubos sa makatarunganon nga presyo, ug lain pang mga equipment nga magamit nato sa pag-atiman sa kalimpiyo sa atong dakbayan.

Uban sa DPS mao ang City Environment and Sanitation Enforcement Team (CESET) ug ang Barangay Environmental Officers (BEO) nga maoy gitahasan sa pagimplementar sa atong mga balaod sa pagpanalipod sa atong kalikupan.

Aron usab maatiman ang balanse sa atong kalikupan, ang atong Cebu City Zoo padayon ang pagpalambo sa ilang pasilidad. Gikan niadtong miaging tuig ug hangtod karon, ang atong Zoo nakadani na ug kapin sa 14,000 ka mga bisita, bata ug dagko man.

City Agriculture Department

Ang atong Departamento sa Agrikultura padayon usab nga nag-abag sa atong mga mag-uuma ug nag-atiman sa ilang mga panginabuhian.

Padayon ang CAD sa pagpahigayon sa mga Crop Production Trainings didto sa 22 ka mga upland barangay nunot sa pag-establisar sa 22 usab ka mga techno-demo farms.

Nagpahigayon usab ang CAD ug walo (8) ka Agro Fair, ingon man tulo (3) ka Flower Festival sa tuyo lamang nga matabangan ang atong mga mag-uuma sa bulak nga mabaligya ang ilang mga abot.

Ato usab nga gipahigayon ang livestock dispersal program diin nakapanghatag na kita ug 128 ka mga high-bred nga kanding, 160 ka mga baka ug laing 354 ka mga dairy animals ngadto sa mga farmer-beneficiaries. Isip suporta sa atong mga mag-uuma nga nagbuhi ug mga hayupan, mi-establisar ang atong CAD sa upat (4) ka ekatarya nga tugwayanan kon forage area didto sa Barangay Lusaran, Guba ug Adlaon.

Gipahigayon usab ang programa sa “Urban Backyard Gardening” nga karon aduna na’y 400 ka mga cooperators/beneficiaries, ug ingon man ang Gulayan sa Eskwelahan Program nga karon aduna na’y 35 ka kaabag nga mga publikong tunghaan.

Sa Kalambuan sa Natad sa Patigayon:

Ang dakbayan sa Sugbu mahigalaon sa mga magpapatigayon. Ang pribadong sector atong giila nga kaabag sa kalambuan sa atong dakbayan. Dayag na lang, kon daghan ang mobukas nga patigayon dinhi sa dakbayan, mahimo usab kining malambuon.

Gawas sa pagpahigayon sa One-Stop-Shop sa business permit renewal, ang City Treasurer’s Office mihimo usab ug mga kabag-uhan sa pagpadagan sa proseso sa business permit renewal diin ang panahon nga gitakda sa paghatag sa permit mokabat na lang sa 30 minutos.

MARKET VENDORS

Ang atong dakbayan nagsuporta dili lamang sa mga dagkong magpapatigayon, naghatag usab kita ug dakong kahigayonan sa 2,600 natong mga igsoon diha sa mga merkado nga atong giatiman pinaagi sa atong Office of the City Markets. Ang gihandom nato nga Unit II Carbon Market Building matukod na gayod sulod ning tuiga kay nahapsay na man ang mga gikinahanglon nga papeles alang sa pagkontrata niini. Padayon usab natong gi-atiman sa tanang Public Markets dinhi sa syudad.

Ang South Road Properties (SRP):

Sa laing bahin usab, tuguti ako sa pagsugid kaninyo mahitungod niining usa ka bililhong luna nga gipanag-iya sa katawhan sa dakbayan apan adunay usa ka tawo nga daw nagtoo nga siya maoy tag-iya ug tigdumala niini.

Angay na masayod ang katawhan na sa ni-aging siyam ka tuig, ang atong gobyerno nag bayad sa utang in the amount of Php 600 Million to Php 800 Million kada tuig. For 9 years, the people were not given the services they deserved. Now is the time the people will reap the benefits in having the SRP.

Sakit palandungon nga kihikaw kining kahigayunan tungod sa pagpalibad sa konseho sa atong sugyot na sa pagbaligya sa dungang mga luna sa SRP aron mokita na kini, ug dayon, mosugod na paglambo ang maong lugar.

Sa kasayuran sa tanan, ang South Road Properties kon SRP, gihimo sa tumong ug katuyoan nga makahatag ug oportunidad sa pagpanarbaho sa kapin sa 80,000 sa atong mga kaigsoonang Sugbuanon pinaagi sa pagtugot sa mga kalambuan diha sa maong lugar. Dili tumong sa dakbayan sa Sugbo nga moapil kita sa real estate business.

Busa, samtang padayon nga naghigos ang atong panudlanan tungod sa tinuig natong bayronon sa atong utang sa SRP, nga unta mahimo na man kini nga mokita kay daghan man ang magpapatigayon nga interesado nga mopalit sa mga luna dinhi, ang atong Konseho milingla sa atong katawhan, ubos sa mando sa usa lamang ka tawo.

Gani ang kahinay sa paglambo sa SRP nakadapit na sa pagtagad sa taga-JICA tungod kay 10 na man ka tuig ang milabay gikan sa iyang pagkahuman apan pulos lang gihapon kini kasagbutan.

Kini mga kaigsoonan, ang lintunganay kon ngano nga gipanghingusgan gayod nato nga mobaligya na kita ug dugang luna sa SRP. Dili na kita angayan mohulat ug lain nga ugma tungod kay ang panginahnglan sa katawhang Sugbuanon sa mga batakan nga serbisyo kinahanglan nga atubangon nato karon ug dili ugma-ugmaon.

Tungod niini, mipagawas ako ug usa ka Order Ehekutibo nga nag-umol sa usa ka Ad Hoc Committee nga akong gitahasan sa paghimo ug laraw ingon man pagpanday ug mga polisiya alang sa pagbaligya sa SRP, pinasubay sa balaod ug mga ordinansa. Panahon na nga ang pagdumala sa maong bililhong luna nga gipanag-iya sa katawhan, itugyan na gayod ngadto sa usa ka pundok sa tigdumala nga wala’y pagpagpanghilabot sa mga politico. Kining maong lakang haum usab sa sugyot sa taga-JICA. Atong gilauman nga pinaagi niining maong kalambuan ug sa inyong pagsabot ug tim-os nga suporta, maaani na nato ang bunga sa atong paningkamot diha sa SRP.

Sa natad sa Infrastruktura:

Ang Department of Engineering and Public Works (DEPW) mitaho nga aduna na’y 120.82 ka kilometro nga dalan nga atong napalambo diin migasto kita sa kantidad nga P 406.081 milyones alang niini.

Ang maong mga road improvement projects naglangkob niining mosunod: 54.14 ka kilometro nga Road Repair and Rehabilitation nga nagkantidad ug P 2.93 milyones; 49.76 ka kilometro nga Road Asphalting nga nagkantidad ug P 246.45 milyones ug 16.91 kilometro nga Road Concreting nga nagkantidad ug P 156.70 million.

Apil niining maong mga kalambuan mao ang pagkompleto nato sa road concreting ug road rehabilitation sa mga dalan diha sa North Reclamation Area. Ato usab nga gipahigayon ang pagturn-over sa mga sementadong dalan sa mga bukirang barangay niadtong nangagi’ng semana. Kining maong mga proyekto tataw nga nagpakita sa atong tiunay nga pagpakabana sa mga butang nga sulod sa dugay’ng panahon gipasagdan lamang sa mga nangaging mga lider.

Sulod sa hataas nga panahon, ang kahimtang sa mga dalan sa North Reclamation Area naghatag kanato ug kaulaw. Apan karon, niining taknaa ug ubos sa atong administrasyon, malampuson kitang miatubang ug misulbad sa maong suliran.

Ang DEPW padayon usab sa pagbuhat ug mga footpaths ug nakahimo na sila karong ug 7,155 diin 5,450 ka footpaths ang nahatag na nato sa mga nanginahanglan.

Padayon usab ang atong pag-atiman sa problema sa baha pinaagi sa pagpanglimpyo ug pagkalot sa mga drainage lines, manholes, mga canal ug mga sapa sulod sa atong dakbayan.

Sa pagpangabot nasa atong mga bag-o nga heavy equipment, ang pag-ayo sa atong mga kadalanan sa mga bukirang barangay mahatagan na gayod nato sa husto nga pagtagad.

Ato usab nga gipahigayon ang pagtaod sa 3,000 ka mga Metal Hallide nga suga sa atong mga dagko nga dalan ug gi-ilisan na nato ang mga sodium lamps nga karon gitaod na nato sa mga nagkalainlain nga secondary streets sa dakbayan.

Sa habig sa Maayong Pangagamhanan:

Ato nang napamatud-an ang matang sa pangagamhanan nga atong gisubay ug gipatuman, nga mao ang pangagamhanan sa “Stewardship, Shepherding and Serving”, epektibo gayod. Ang maong matang sa pagdumala mopatigbabaw gayod sa responsibilidad ug kaakuhan sa mga nagdumala ug magpahinumdum sa kanunay nga dili kita maoy tag-iya sa gobyerno, ug nga ang paghupot nato sa gahom, usa lamang ka pribilihiyo ug lumalabay lamang.

Isip hingpit nga tumotuo sa hinugpong nga responsibilidad sa pangagamhanan, akong gihagit ang atong mga opisyales sa barangay sa pagpasaka sa antas sa ilang kahibalo ug pagpangalagad aron sa paghatag sa kalambuan ngadto sa ilang tagsa-tagsa ka barangay. Isaad ko usab nga dili ko kamo pasagdan.

Agi ug pagmatuod niini, aduna kita’y gigahin nga P 400 milyones sa atong 2012 Local Development Fund Budget alang sa financial assistance sa atong mga barangay. Migahin usab kita ug pundo pagpamalit ug sakyanan alang sa atong mga opisyales sa Barangay diin ang pipila kaninyo makadawat na niini sa dili madugay.

Nagpagawas usab ako ug Executive Order nga nag-umol sa Project Monitoring and Implementation Office (PRIMO) nga akong gitahasan sa pag-abag sa mga barangay sa pagpatuman sa mga proyekto.

Sa laing bahin, mapasigarbohon kita nga mopahibalo, nga atong gituman ang atong saad nga dugang allowance sa atong barangay officials. Ato nang napahigayon ang paghatag sa ilang benepisyo sa miaging tuig ug ingon man karong tuiga.

Sa habig sa traffic management, padayon kitang naningkamot nga mahatagan ug kahapsay ang atong kadalanan. Tungod kini sa efforts sa atong City Traffic Operations and Managament (CITOM).

Malipayon usab akong mobalita kaninyo nga ang atong mga abogado sa City Legal Office malampuson nga nakakuha ug Temporary Restraining Order gikan sa Court of Appeals aron mapugngan ang pagpabayad nato sa Rallos property ug ang pagpabaligya sa luna sa SRP. Isaad ko kaninyo nga samtang ako buhi pa, ako gayong panalipdan ang katungod sa dakbayan mahitungod niining butanga. Sa samang higayon, miluwat usab ug Temporary Restraining Order ang Korte mahitungod sa di-makatarunganon nga paghulip ug pagpapha sa atong City Treasurer nga si Ofelia Oliva.

Sa natad sa Human Resource Management, atong nahibaw-an nga nakapanunod kita ug usa ka dako nga bureaucracy diin aduna kita’y dul-an sa 5,000 ka empleyado. Sa atong administrasyon, ato gayod nga girespetohan ang katungod sa matag empleyado. Wala kita mopahigayon ug di-makatarunganon nga pagpanaktak.

Ang inyong Mayor higala sa tanan ilabina gayod niadtong naghunahuna ug mopatigbabaw gayod sa kaayohan sa katawhan labaw sa tanan.

Ug niining tanan, malipayon ako nga mopahibalo kaninyo nga ang matang sa pangagamhanan nga atong gisagop naka-ani alang sa atong dakbayan sa “Seal of Good Housekeeping” Award nga gihatag kanato sa Department of Interior and Local Government.

Ato’ng personal nga nadawat ang “Grand Distinction Award” gikan sa Cebu Chamber of Commerce and Industry alang sa aktibo nga pagpangulo ug pakiglambigit sa maong kahugpungan alang sa pagdasig sa mga patigayon ug industriya.

Sa rehiyonal nga kahimtang, isip Chairman sa Regional Development Council, padayon akong naninguha nga mahatagan gayod ang dakbayan sa Sugbu sa iyang makiangayong pahat sa mga proyekto alang sa kalambuan. Dili nato kalimtan ang padayon nga pagsupak sa pagbuhat sa mga flyover sa atong dakbayan, kon kini dili pinasikad sa makuti nga pagtuon ingon man sa usa ka komprehensibo nga traffic master plan.

Mga gilaraw nga Buhaton sa Umaabot:

Daghan na ang atong nabuhat nga kalambuan alang sa atong dakbayan uban sa inyong pagbulig, apan dili gayod kita mohunong kay sayod kita nga daghan pa ang suliran nga atong giatubang. Busa,sa umaabot nga mga adlaw, atong gilantaw ug gilaraw ang pagbuhat sa mosunod nga gimbuhaton.

  • Dugangan pa nato ang paghatag sa atong katawhan sa mga batakan nga pagpangalagad ilabina sa natad sa panglawas, edukasyon, nutrition, ayuda sa atong mga senior citizen, mga barangay tanod, sakop sa Barangay Lupon, BHW, mga kabataan, kababayen-an,mga PWD’s, mga gagmay’ng magpapatigayon, mag-uuma, ug sa uban pang sector sa katilingban;
  • Atong buhaton ang usa ka komprehensibo nga drainage program pinasikad sa usa ka komprehensibo nga drainage master plan.Tungod niini, atong ibutang pagbalik sa ato unyang 2013 budget ang gikinihanglan nga pundo alang sa pagpatuman niining maong proyekto;
  • Padayonon nato sa wala’y puas ang paglimpyo, pagpalapad ug pagpalawom sa atong mga kasapaan;
  • Ayohon nato ang atong sewage treatment plant diha sa may North Reclamation Area aron mahimo kining mapuslanon sibo sa katuyuan sa pagbuhat niini
  • Atong tiwason pagpalambo ug pagpaanindot ang atong gibuksan karon nga Senior Citizens Park pinaagi sa pagkompleto sa landscaping niini ug ingon man sa pagbutang ug mga modernong equipo alang sa pag-ehersisyo;
  • Paningkamutan nato nga mahuman ang pagpalambo sa Pasil Fish Port and Market pinaagi sa pagbalhin niini sa sikbit nga lugar aron matuman na ang atong tinguha nga buhaton nga Children’s Park ang daan nga lokasyon niini. Tungod usab niini, atong isukip pagbalik ang pundo nga kinahanglanon niini sa atong 2013 nga budget;
  • Atong usab nga paningkamotan nga matukod na nato ang bag-o ug moderno nga ihawan pinaagi sa abag sa atong pribadong sector;
  • Atong ipahigayon ang pag-reclaim ug pagdevelop sa atong gitak-upan nga Inayawan Landfill pinaagi sa pagtukod ug usa ka moderno nga Waste to Energy Facility diha sa maong luna uban usab sa pag-abag sa mga pribadong sector ug sa Yokohama City ug JICA;
  • Padayonon nato ang nasugdan na nga programa nga pagsemento ug pagpalapad sa atong mga kadalanan ilabina gayod ang kadalanan sa kabukiran;
  • Ato usab padayonon ang pagpaanindot sa atong dakbayan pinaagi sa atong nasugdan nga programa nga street landscaping and beautification;
  • Atong tinguhaon nga ang usa ka maanindot nga kalikopan pinaagi sa pagpalambo ug pagpalunhaw sa atong kabukiran;
  • Sugdan nato ang pagtuon pinaagi sa panabang sa mga eksperto ang posibilad sa pagtaod ug Cable Cars nga maoy mahimong transportasyon tadlas sa atong kabukiran;
  • Ipadayon nato ang pag-implementar sa gilaraw nga Circumferential Road nga mosubay nga motadlas gikan sa Kalunasan pa-ingon ngadto sa Pit-os hangtud ngadto sa Consolacion;
  • Ipahigayon nato ang pagtuon sa taytayan nga magadugtong sa dakbayan sa Sugbu paingon ngadto sa lungsod sa Cordova;
  • Uban sa pag-abag sa Cebu Port Authority, buhion nato ang patigayon diha sa karaan nga edipisyo sa Compana Maritima, nunot sa atong damgo sa Waterfront development diha sa maong lugar;
  • Ipahigayon nato ang pagpatuman sa Bus Rapid Transit project sa tumong nga mahatag ang hamugaway nga pagbiyahe sa atong katawhan (Better Transport Mobility);
  • Ipadayon ang pagpalambo sa serbisyo sa panglawas (Health Services Enhanced);
  • Ipadayon ang pagpahapsay sa dagan sa trapiko pinaagi sa paghimo ug komprehensibo nga Traffic Master Plan Study;
  • Palapdan ug palambuon pa nato ang proyekto sa Housing dili lamang sa mga aspiring sectors ug mga empleyado sa City Hall kon dili lakip na usab ang mga kapolisan, mga magtutudlo ug uban pang empleyado sa la-ing ahensya sa gobyerno;
  • Ipahigayon ang pagpalambo sa mga Relocation Sites pinaagi sa mga pribadong mga developer;
  • Ipatuman nato ang pagtukod sa City Hall Satellite Office didto sa kabukiran;
  • Magbukas kita ug bag-ong mga dalan nga maoy mahimong agianan gikan sa dakbayan sa Sugbu paingon ngadto sa mga lungsod sa lalawigan sa Sugbu;
  • Ipatuman na nato ang napakgang nga proyekto sa pagbutang ug mga signages ug pagtaud sa numero sa kabalayan sa dakbayan;
  • Dugangan nato ang paghimo ug mga Farm to Market Roads;
  • Panghingusgan nato nga matukod na gayod ang dugay nang gihandum nga Cebu City College;
  • Hingpit na nga mahimong departamento ang Cebu City Environment and Natural Resources Office kon CCENRO nga adunay kompleto nga han-ay sa mga empleyado;
  • Atimanon nato ang panginahanglan sa atong kabomberohan pinaagi sa pagsukip sa kinahanglanon nga budget diha sa atong 2013 annual budget;
  • Panghingusgan nato ang pagpahiuli sa Three-meter easement sa atong kasapaan pinaagi sa hingpit nga pagpatuman sa balaod;
  • Ibalik nato ang mga natabunan ug nawagtang nga mga kanal ug mga estero;
  • Ipadayon ang pagdasig sa mga magpapatigayon sa pagbubu sa ilang puhonan alang sa dugang nga kahigayonan sa panarbaho ug kahinguhaan (Better Employment and Earning);
  • Panghingusgan nato ang pagpalambo sa atong Revenue Sources pinaagi sa pagpatuman sa business tax mapping ug real property revalidation;
  • Pagpalambo ug pagdasig sa mga ekonomikanhong kalihokan diha sa South Road Properties.

 

Pagpakita sa Political Will:

Human sa duha (2) ka tuig nga pagpangalagad, ako nagatoo nga napakita ko na dili gayod managana pag-atubang sa mga sensitibo nga isyu nga may kalambigitan ang atong siyudad. Ang politikanhong sangputanan sa akong mga desisyon dili nako igsapayan.

Ug kining political will, atong napakita diha sa atong agresibo nga kampanya sa paglimpiyo ug paghawan sa atong mga kasapaan sa mga illegal structures ug ang pagpahiuli unta nato sa 3-meter easement nga gimando sa balaod. Kay kon wala pa kita pugngi sa usaka kiha nga gisang-at batok kanato, hayan dako na kita ug agi niining bahina.

Padayon usab natong gibatukan ang pagpatukod sa mga flyover sa hinungdan nga dili pa piho ang matuod nga panginahanglan niini tungod sa kakulang sa Comprehensive Traffic Master Plan Study, bisan pa man kon kini gipanghingusgan na sa ubang mga opisyales sa kaulohan.

Lain nga sitwasyon diin atong gipakita ang atong political will mao ang kamatuoran nga nahiuli nato ang kahapsay ug kahamugaway sa dalan diha sa Carbon Market Area ingon man ang atong mga sidewalks diin nakasugat usab kita ug mga pagsupak. Apan wala kita mohunong ni mahadlok ug sa kapulihay, napamatud-an nato nga ang atong gibuhat alang da sa kabulahanan sa tanan.

Kining tanan atong nabuhat tungod kay kita nagasubay man sa kon unsa ang gilatid sa balaod ug kon unsa ang labing maayo alang sa atong dakbayan ug sa iyang katawhan. Mao kini ang dagan sa akong kinabuhi ug dili ko na kini mahimong usbon pa.

CONCLUSION:

Busa, sa atong pagpaningkamot sa pagpakita sa atong politikanhong kadasig sa pagbuhat ug mga kalambuan sa atong dakbayan, akong giawhag kamong tanan, ug labi na gayod ang atong Konseho, nga menosan ang pamolitika sa atong sistema. Hinunoa, magtinabangay kita sa pag-atubang ug pag-atiman sa mga suliran ug mga gumunhap nga naghamok sa atong dakbayan. Sa ako na nga gipadayag sa unahan mahitungod sa matang sa atong pangagamhanan, “Menosan ta ang Politika, Daghanon ang Serbisyo, Dili apilan ug negosyo”.

Ang pagbaton sa Respeto ug Kortesiya maoy mga hiyas nga kinahanglan huptan sa usa ka pangulo. Ako hugot nga nagatoo nga ang atong Dakbayan, ingon man ang atong Katawhan, nagkinahanglan ug mga lider nga buot mahimong kabahin sa kasulbaran sa atong suliran; mga lider nga naghunahuna sa mga damgo ug mga tinguha sa atong dakbayan, labaw ug una sa ilang personal nga ambisyon.

There is a place and time for everything. Politics and its derivatives will surely come. But for now, let it be set aside first.

While governance and the promotion of public welfare is by no means an easy task, I always believe that together, we can overcome these difficult challenges. The optimist that I always am, I know deep in my heart that when we do things together, our dreams and aspirations can be achieved. For Together, We can Make the Right Things Happen.”

Manalangin unta kanato ang Labawng Makagagahum.Sto.Nino panalangini ug luwasa kami.

Daghang Salamat ug Maayong Adlaw Kanatong tanan!!! Dakbayan sa Sugbo. God be with you.

------------------------------
State of the City Address (2012)
City Mayor Michael L. Rama
(July 2, 2011, Plaza Sugbo Grounds)

Powered by Cebu City Government